بعد از عید نوروز 1405 بود، میانه جنگ که اعلام آتشبس کرده بودند و دور اول مذاکرات شکست خورده بود. یک دورهمی بیزینسی داشتیم که شرایط موجود و آیندههای احتمالی را بررسی میکردیم. در حین گفتگو یکی از دوستان شرکت تویوتا را مثال زد که در بحران جنگ جهانی دوم حضور داشته و گذر کرده، باید ببینیم چه کارهایی انجام داده که تجربه ای برای ما شود. این شد که شروع کردم به بررسی آن زمان البته با اینترنتی که قطع بود (همچنان هست) و دسترسی هایی که نبود (همچنان نیست). به همین خاطر این متن تصویر ندارد چون هم گوگل ندارم هم هوش مصنوعی هم سرعت به شدت پايین است.
در ادامه به صورت تیتر وار جمع بندی از تویوتا آورده ام؛ در ابتدا نقش تویوتا در جنگ جهانی دوم شرح داده شده است و در ادامه شرایط سخت پس از جنگ را مطرح کرده ام و در نهایت استراتژیهای تویوتا در ۶ دوران رکود را گفته ام.
آمریکا چرا و چطور به رشد تویوتا کمک کرد؟
تویوتا در جنگ جهانی دوم: استراتژی واقعی چه بود؟
باید صادقانه گفت: در دوران جنگ جهانی دوم، تویوتا آنطور که امروز درباره شرکتها صحبت میکنیم، یک «استراتژی بازاری رقابتی» نداشت؛ بلکه عمدتاً در چارچوب اقتصاد جنگی و دستور دولت ژاپن عمل میکرد.
کار اصلی تویوتا در جنگ:
– تولید کامیونهای نظامی برای ارتش امپراتوری ژاپن
– تمرکز بر سادگی، ارزانی، سرعت تولید و مصرف کم مواد
– حذف هر چیز غیرضروری از محصول
ویژگی محصولات جنگی
به دلیل کمبود منابع:
– کامیونها بسیار ساده ساخته میشدند
– گاهی فقط یک چراغ جلو داشتند
– طراحیها مینیمال و کاملاً تابع کمبود مواد اولیه بود
در جلسهای که داشتیم یک نفر مثال خراب شدن دینام ماشینش را ضد که یادآور همین شرایط است.
بقا از طریق تطبیق
اگر بخواهیم با زبان استراتژی توضیح دهیم، تویوتا در جنگ سه کار مهم کرد:
۱- تطبیق کامل با نیاز همان زمان؛ بهجای مقاومت در برابر شرایط، خود را با نیازهای نظامی وفق داد.
۲- یادگیری تولید در شرایط کمبود؛ همین تجربه جنگی بعداً به تویوتا کمک کرد تا در محیطهای محدود و پرنوسان، بهرهوری فوقالعاده بسازد.
۳- تقویت مهارت ساخت تحت فشار؛ تویوتا یاد گرفت چگونه: با مواد کمتر تولید کند، خرابی و اتلاف را کم کند، فرایندها را ساده کند.
یعنی جنگ برای تویوتا از نظر اخلاقی یا انسانی یک «فرصت» نبود، اما از نظر سازمانی باعث شد ذهنیت کاهش اتلاف و تولید بهینه در آن تقویت شود.
وقتی دینام ماشین از کار میافتد باید در بهینهترین حالت ادامه دهی
شرایط تویوتا بعد از جنگ: تقریباً تا مرز سقوط
بعد از شکست ژاپن در 1945، شرایط برای تویوتا بسیار سخت شد:
– اقتصاد ژاپن ویران شده بود
– تقاضای داخلی ضعیف بود
– سوخت و مواد اولیه کمیاب بود
– زیرساختها آسیب دیده بودند
– تورم و بیثباتی شدید بود
– مردم قدرت خرید کمی داشتند
تویوتا در این دوره تقریباً در آستانه فروپاشی قرار گرفت.
بحران کارگری و مالی 1949–1950
اواخر دهه 1940، تویوتا با یک بحران شدید روبهرو شد:
– فروش پایین
– کمبود نقدینگی
– فشار بانکی
– تعدیل نیرو و اختلافات کارگری
در 1950 شرکت مجبور به بازسازی دردناک شد.
این بحران خیلی مهم است چون از دل همین بحران، یکی از مهمترین ویژگیهای آینده تویوتا شکل گرفت:
جداسازی تولید و فروش
– **Toyota Motor Company** (تولید)
– **Toyota Motor Sales** (فروش)
این جداسازی باعث شد شرکت دقیقتر بازار را بفهمد و ساختار حرفهایتری پیدا کند.
استراتژی تویوتا در دورانهای رکود
۱- رکود و کمبود پس از جنگ
استراتژی: بقا، سادهسازی، کاهش هزینه، یادگیری از بحران، ایجاد نظم عملیاتی
۲- شوک نفتی دهه 1970
اینجا تویوتا درخشان عمل کرد. وقتی قیمت نفت بالا رفت، آمریکاییها به خودروهای بزرگ و پرمصرف عادت داشتند، تویوتا خودروهای کوچک، کممصرف، قابل اعتماد داشت،پس بهجای ضربه خوردن، از تغییر بازار سود برد.
۳- رکودهای دهه 1990 ژاپن
در «دهه از دسترفته» ژاپن: تویوتا بهرهوری و انضباط مالی را حفظ کرد، به جهانیسازی ادامه داد، وابستگی صرف به بازار داخل را کم کرد
۴- بحران مالی 2008
تویوتا برای اولین بار بعد از سالها زیان عملیاتی جدی دید.
اما استراتژیهایش این بود:
– حفظ هسته قابلیتها
– کاهش هزینه بدون تخریب کامل توانمندیها
– تمرکز بر بلندمدت
– سرمایهگذاری در فناوریهای آینده مثل هیبرید
۵- بحران فراخوانها 2009–2010
آسیب حیثیتی بزرگی بود.
استراتژی تویوتا:
– پذیرش نسبی مشکل
– تقویت کیفیت
– بازنگری در رشد سریع
– بازگشت به اصول اصلی TPS
۶- دوران کرونا و کمبود تراشه
تویوتا از بسیاری رقبا بهتر عمل کرد، چون:
– ارتباط نزدیکتری با تأمینکنندگان داشت
– نسبت به ریسک زنجیره تأمین حساستر بود
– موجودی برخی قطعات حساس را هوشمندانهتر مدیریت میکرد
جمعبندی:
شرکت تویوتا یکی از هزاران مثالی است که شرکتها چگونه دوران های سخت را پشت سر گذاشتهاند. اگر آنها توانستهاند پس ما هم میتوانیم. امیدوارم تمام صاحبان کسب وکار از این بحران و سختی به سلامت عبور کنند. خوشحال میشم که نظرات خودتون را با من به اشتراک بگذارید.
