در ادامه بخش قبلی (تویوتا چطور از بحران جنگ عبور کرد؟) و استقبال خوانندگان عزیز به مهمترین و واقعبینانهترین دلیل موفقیت تویوتا میپردازیم.
این بخش خیلی مهم است و معمولاً سادهسازی میشود. آمریکا به تویوتا «پول مستقیم برای بزرگشدن» نداد به آن معنا که مثلاً یک طرح حمایتی خاص فقط برای تویوتا اجرا کرده باشد؛ اما بهصورت غیرمستقیم، ساختاری، فناورانه و بازاری به رشد آن کمک بزرگی کرد.
چرا آمریکا به ژاپن و در نتیجه به تویوتا کمک کرد؟
دلیل اول: مهار کمونیسم
پس از جنگ جهانی دوم و با شروع جنگ سرد، آمریکا نمیخواست ژاپن فقیر، بیثبات و مستعد نفوذ کمونیسم شود.
پس تصمیم گرفت ژاپن را به یک متحد سرمایهداری و صنعتی در آسیا تبدیل کند.
دلیل دوم: ساختن یک اقتصاد باثبات در شرق آسیا
ژاپن باید از یک دشمن شکستخورده به یک شریک اقتصادی-سیاسی تبدیل میشد.
دلیل سوم: منافع ژئوپلیتیک
آمریکا در برابر شوروی و بعداً چین، به ژاپن بهعنوان پایگاه استراتژیک نگاه میکرد. (این نگاه آشنا نیست؟)
آمریکا دقیقاً چگونه به رشد تویوتا کمک کرد؟
الف) اشغال و بازسازی ساختاری ژاپن
در دوره اشغال آمریکا: برخی اصلاحات اقتصادی و نهادی انجام شد،- ساختارهای صنعتی ژاپن بازتنظیم شدند، زمینه برای احیای کسبوکارها فراهم شد
این کمک مستقیم به خود تویوتا نبود، اما فضای رشد را ساخت.
ب) سفارشهای جنگ کره (Korean War Procurement)
این شاید مهمترین کمک عملی غیرمستقیم بود.
با شروع جنگ کره در 1950:
– ارتش آمریکا به تجهیزات، کامیون و پشتیبانی لجستیکی نیاز داشت
– شرکتهای ژاپنی، از جمله خودروسازان، سفارش دریافت کردند
– این سفارشها مثل یک **تزریق خون مالی** به صنعت ژاپن عمل کرد
برای تویوتا این یعنی: جریان نقدی، تثبیت تولید، حفظ نیروی کار، بهبود ظرفیت صنعتی
بسیاری از مورخان اقتصادی معتقدند که جنگ کره برای صنعت ژاپن، از جمله خودروسازی، نقش بسیار مهمی در خروج از وضعیت بحرانی داشت.
ج) انتقال دانش مدیریتی و کیفیت
آمریکا از طریق اندیشهها و متخصصانش، به ژاپن ابزارهای مدیریتی مهمی رساند.
مثلاً:کنترل کیفیت آماری، ایدههای W. Edwards Deming، روشهای بهبود فرایند، نگاه علمی به تولید
ژاپنیها، از جمله تویوتا، این دانش را فقط تقلید نکردند؛ بلکه آن را **بومیسازی و کاملتر** کردند.
د) الهام از صنعت خودروی آمریکا
مدیران تویوتا، مخصوصاً ایجی تویودا، از کارخانههای آمریکایی مثل Ford River Rouge بازدید کردند.
نتیجه جالب بود: آنها عظمت تولید انبوه آمریکایی را تحسین کردند، اما فهمیدند همان مدل برای ژاپن مناسب نیست، چرا؟
چون ژاپن: بازار کوچکتری داشت، سرمایه کمتری داشت، تنوع تقاضا بیشتر بود، موجودی انبار زیاد برایش خطرناک بود
پس تویوتا بهجای کپیبرداری از فورد، مسیر متفاوتی ساخت:
تولید ناب (Lean Production)
هـ) دسترسی به بازار آمریکا
بعدها آمریکا تبدیل شد به یکی از مهمترین بازارهای تویوتا. اگر بازار آمریکا نبود، تویوتا هرگز به این مقیاس جهانی نمیرسید.
جمعبندی:
در بازگویی موفقیت شرکتها در سرتاسر دنیا معمولا زوایای پنهان ناگفتهای وجود دارد یا حداقل روی بعضی از مسائل تاکید بیش از اندازهای میشود که دیگر کسبوکارها را به اشتباه میاندازد. مثل همین تویوتا که بیش از اندازه بر فرهنگ درون سازمانی آن تاکید شده و تقریبا از کمک آمریکا و تولید محصولات نظامی در دوران جنگ هیچ صحبتی به میان نیامده.
این باعث شده که صاحبان کسب و کار ایرانی بیش از اندازه بر مسائل داخل سازمانی تمرکز کنند و برای مسائل بیرونی کمتر انرژی و وقت بگذارند.
من محمد مارانی هستم و خوشحال میشوم نظراتتان را با من به اشتراک بگذارید
